Waarden & normen Trends, mijn waarden en mijn normen
Door Manita Overweg
Even tijd voor bezinning. Ik maak u in dit artikel deelgenoot van wat ik belangrijk vind. Eerst geef ik aan wat wat mij betreft de basis is en daarna zal ik het illustreren met uit het leven gegrepen voorbeelden. Dit is erg persoonlijk en ik kan me dus ook voorstellen dat het u of heel erg aanspreekt of dat u het allemaal veel te ver vind gaan.
Ik vind respect de meest essentiële waarde die er bestaat. Respect voor de mens. Dat wil zeggen voor jezelf en voor de ander. Voor het kind en voor de buurman. Voor oma en de voorbijganger. Wit, zwart, dakloos of miljonair Het maakt niet uit. Elk mens is uniek. Als je open staat voor het verhaal van de ander blijkt toch heel vaak dat we vaak veel gevoelens delen, pijn ervaren door afwijzing en blij zijn met een complimentje. Respect moet er ook zijn voor dieren, planten, en alles aan natuur om ons heen en ook voor spullen en de (leef)omgeving. Uit dit respect vloeit de waarde veiligheid voort. Praktisch gezien is die waarde erg wezenlijk. We passen dus op voor auto’s, messen en vuur en hopen dat iedereen om ons heen onze veiligheid ook niet nodeloos in gevaar brengt.
Trend: een snelle hippe scooter Mijn ervaring: Ik probeer de kinderen elke dag met de fiets naar school te brengen. Ik fiets dan ook geregeld met mijn drie kinderen over het tochtpad, een meisje van één voorop, een jongetje van net 4 al dapper op zijn eigen fiets(je) en een meisje van 5 voor hem of achter hem maar in principe nooit naast hem. Als ik dan door een ‘stoere’ jongere van het fietspad wordt gevaagd, dan zou ik er soms wel letterlijk en figuurlijk een stokje voor steken … Maar alle gekheid op dat stokje: Ik laat weten dat ik het jammer vind:
- dat stilte en rust verstoord wordt door een expres lawaaiige knalpijp;
- dat een scooter die een fietser inhaalt, die fietser achterlaat in de gassen;
- dat de meeste scooters opgevoerd zijn en dat scooterrijders dus snel zijn zonder enige eigen lichamelijke inspanning;
- dat het juist lekker is om buiten goed te bewegen;
- dat ze hun eigen veiligheid vaak in gevaar brengen door geen helm te dragen
Mijn waarden: buiten zijn, bewegen: spierspanning, conditie en weerstand opbouwen, rust, ruimte en stilte Mijn norm: fietsen, ook door weer en wind: je wilt van je kinderen toch geen watjes maken? Laat ze voor en na school maar uitwaaien.
Trend: een flesje (bier of fris) laten vallen als het op is Mijn ervaring: Glas op de grond op het tochtpad maar ook in speeltuintjes (zoals bij de Albert Hein in Noordhove) Mijn waarden: veiligheid, hygiëne en een leefbare woonomgeving Tegenwoordig ruim ik daar waar ik in de gelegenheid ben dan maar zo veel mogelijk glas (en ook poep) op dat door anderen is ‘achtergelaten’. Dit doe ik in het algemeen belang en niet in de laatste plaats om te voorkomen dat ik zelf door het glas rijd of dat ik weer bezig moet met het schonen van poepschoenen . En dan heb ik het nog niet gehad over het beperken van het risico van glas in voetjes of kinderknieën . Mijn norm: Je eigen rotzooi ruim je zelf op
Trend: óp de weg spelen of oversteken zonder te kijken Mijn ervaring: In mijn straat zijn het buurjongetje en mijn kids de enige die niet mee mogen doen met spelletjes die niet op de stoep gespeeld worden. Ze spelen hier in de straat óp de weg buskruit (achteruitlopend met je ogen dicht de bal halen .), verstoppertje en wat dies meer zij. Mijn waarde: veiligheid voor alles: er zal -ook in een rustige straat- nou net die ene auto aankomen . Mijn norm: Oversteken doen we alleen als het functioneel is en dan alleen nadat we héél goed gekeken hebben! Spelen doen we op de stoep of in speeltuinen, -weiden etc
Trend: vuurwerk afsteken al vanaf ½ november tot diep in januari – foutparkeren (dubbelparkeren of op de stoep) – geluidsoverlast: doen waar je zin in hebt: Soms juist om aandacht te trekken, meestal vanuit gemak en ook vaak om het eigen ego te doen spreken. Mijn ervaring: Mensen spreken elkaar bijna nooit tijdig aan op de overlast die door hen wordt ervaren. Ik geloof wel dat mensen dan de politie bellen. Dit is jammer want de politie zou zich met andere dingen moeten kunnen bezighouden. En het zou fijn zijn als mensen met elkaar in dialoog zijn. Mijn waarde: Verantwoordelijkheid nemen voor wat je doet (of nalaat) & rekening houden met de ander Mijn norm: Heb je ergens last van, maak dat dan kenbaar en bespreek het om samen te kijken of er mogelijkheden zijn. (PS Heeft u in Zoetermeer last van burenhinder en durft u dat niet zelf aan te kaarten of is dat anderszins onmogelijk dan kunt u contact opnemen met buurtbemiddeling: 079 – 346 61 11)
Trend: roken is onder jongeren en onder vrouwen (?) weer ín Mijn ervaring: Vandaag weer drie meisjes gepasseerd van ongeveer 15 jaar die ‘achteloos’ met een sigaret in hun hand naar school wandelden. Mijn waarde: Zorg goed voor je lichaam en verpest het niet. Mijn norm: Elk individu heeft de vrijheid te kiezen zolang de vrijheid van de ander niet (flagrant) wordt geschonden. Iedereen wéét dat roken ongezond is. Dus van mij mogen die waarschuwingen van die pakjes. Ik zou aanraden om de reclame- en verkoopverboden op te heffen. Ik pleit ervoor om het roken uit de verboden en stiekeme sfeer te halen. Laat mensen hun eigen verantwoordelijkheid nemen. Laat hen dan wel de medische consequenties van eigen bewust gemaakte keuzes nemen en laat hen die zelf nu of later ‘ophoesten’. Als longen zijn aangedaan overduidelijk door sigarettenrook, dan moet de medische consument daar wat mij betreft (in de toekomst nadat dergelijk beleid is gecommuniceerd) zelf de rekening van gaan betalen!
Trend: alles wat de gezondheid raakt, moet vergoed worden. Mensen willen zichzelf niet bezig te houden met (de hoogte van) de rekeningen. Mijn ervaring: Mijn ervaring is dat de nota’s in en om het medisch circuit ook niet te volgen zijn voor een leek: Twee voorbeelden van financieel wangedrag waar een normaal commercieel bedrijf nooit mee zou wegkomen: Ik kreeg dit jaar een bericht van mijn ziektekostenverzekeraar dat ik haar enorme bedragen moest betalen want de verzekeraar had die bedragen voor mij betaald aan de apotheek. Er stond niet bij waarvoor die bedragen waren betaald en er werd bij vermeld dat de verzekeraar dat ook in verband met privacywetgeving niet kón specificeren .. Alsof ik ‘zomaar’ enorme bedragen ga overmaken . Een paar jaar geleden was een gezinslid ziekenhuisconsument. Als je dan ziet hoe je rekeningen ontvangt: Ten eerste merk je al heel snel dat er geen einde lijkt te komen aan de stroom van rekeningen. Ze komen uit verschillende hoeken op verschillende momenten (sommige zo ongeveer jaren later) en als je geluk hebt, staat er op vermeld op welke dag de behandelingen waarop de rekening betrekking heeft zijn verricht. Maar voor het overige is het door het gebruik van naar ik aanneem Russische codes een puzzel om uit te vissen wat waarvoor is. Daardoor is het logisch dat mensen rekeningen ongezien (en dus ongeaccordeerd) doorsturen. Dit lijkt mij een te makkelijke vrijbrief Mijn waarde: Alles heeft zijn prijs. Een stukje bewustzijn voor de prijs van wat je krijgt en gebruikt is altijd op zijn plaats. Principieel vind ik dat mensen van elke prijs een stuk, bijvoorbeeld een percentage, moeten bijdragen. Daar waar ze nu wellicht onbewust afnemen (een consult bij de huisarts, alle medicijnen maar ook op ander vlak bijvoorbeeld rond het aanbieden van afval) zullen ze dan hun afweging maken. Ik vind dat er een directere link zou moeten zijn tussen wat mensen betalen voor hun gezondheid en dat wat ze krijgen. Nu ontbreekt de marktwerking en kan een sector als deze financieel compleet het roer kwijt zijn .. Mijn norm: Producten moeten kosten wat ze kosten aan productiekosten én aan milieukosten. Mensen moeten die kosten betalen als de baten belangrijk voor ze zijn. En ook: loon naar werk. Dit zou een aardverschuiving met zich mee brengen omdat we het met zijn allen zo complex hebben gemaakt. We staan er bijvoorbeeld niet bij stil dat een aantal producten ons geen (of te weinig) geld lijken te kosten (zoals bankzaken, een emailadres, de huisarts) terwijl we voor andere zaken in zekere zin teveel betalen. Hierbij denk ik aan ondernemers die teveel administratieve en financiële lasten moeten dragen. Uren en kosten die ze allemaal moeten verdisconteren in hun uurtarief. Daardoor wordt het inschakelen van een loodgieter naar mijn mening disproportioneel duur.
Trend: cosmetische borstvergroting, vollere lippen, en andere cosmetische plastische chirurgie Mijn ervaring: Als je de media mag geloven, dan moet je je onmiddellijk laten corrigeren, als je niet van nature gezegend bent met alles wat vol en bol is (en ook weer niet te). En zeker als je ambities hebt als actrice etc. En als je van nature wel gezegend bent, dan moet je je ook laten corrigeren want het moet altijd beter (lees: anders) Mijn waarde: Ik zou er wat voor geven als mensen en dan denk ik met name aan vrouwen blij waren met wat ze hadden in plaats van de meest afschuwelijke toestanden te ondergaan. Wat doen we onze jeugd aan als we allemaal dat Barbie-ideaal laten nasnijden? Waarom geen genoegen nemen met een zelfbewuste uitstraling, met het feit dat ouder worden gepaard gaat met rimpels? Wil je slank zijn althans in ieder geval niet vet, dan moet je goed eten, vooral veel water drinken en bewegen, en niet je toevlucht nemen tot een wegzuigoperatie zo eens in het jaar .. Mijn norm: Mensen nemen zoals ze zijn. Een scheve neus hoeft in ieder geval voor mij niet rechtgezet te worden!!
Trend: respectloze (televisie-)reclames Mijn ervaring: Wat mij stoort zijn reclames waarin de vrouw wordt gereduceerd tot een geile blik en een bovengenoemd lichaam en de reclames waarin we het leuk moeten vinden dat de ene mens de andere mens ‘misbruikt’ zoals die reclame van die vrouw die yoghurt of ijs (?) zit te lepelen als haar Italiaanse ‘vriend?’ belt. Ze zit hem te sarren, luistert niet naar hem maar houdt ‘m wel aan het lijntje . Dergelijk gedrag moet dan stoer zijn? Mijn waarde: Leuk ben je door jezelf te zijn en nóóit ten koste van een ander. Mijn norm: Zoveel mogelijk uitdragen hoe we met elkaar om moeten gaan.
Trend: lawaai, geluid en drukte ‘Mijn’ ervaring: Mensen bellen met luide stem. Ze gebruiken overal makkelijk lawaaiapparaten voor (in de tuin van het zuigen van bladeren tot het knippen van randjes). Overal zijn auto’s of is verkeersruis. Op het water neemt de recreatievaart toe (nee, geen roeiboten maar weer voornamelijk moterboten). In veel gezinnen staat de televisie de hele dag aan of op zijn minst de radio, of zelfs allebei. Even nog afgezien van apparatuur zoals (af-)wasmachine, droger, pc en printer. En het begint al jong met lawaaispeelgoed dat hand over hand toeneemt. Volgens mij meer dan vroeger ook door nintendo etc. Mijn waarde: Ik hecht enorm aan muziek (en hou ook bij tijd en wijle van enorm harde muziek .), maar (pure) stilte is een groot goed. Stilte is onze basis. In stilte kun je tot jezelf komen. Ik denk dat het een schadelijke ontwikkeling is, dat stilte vaak zo ver te zoeken is. Mijn norm: De televisie staat zo min mogelijk aan en alleen als er naar gekeken wordt. Hij staat dan niet te hard en voor de kinderen zappen we bij geweld en ander ellendig geluid. Verder wil ik de kinderen vroeg leren dat het heel gezond is om je terug te trekken om ‘even niks aan je kop’ te hebben ..
Trend: toename van intolerantie ‘Mijn’ ervaring: Ik doel hier op het aanzetten tot homohaat (door te beweren dat homosexualiteit een ziekte is) maar ook de bejegening van hoofddoekjes en zelfs de gehele Marokkaanse gemeenschap Mijn waarde: Anders zijn moet mogelijk zijn. Mijn norm: Stelling nemen tegen discriminatie én fundamentalisme!!
Noot van de schrijver: Natuurlijk schrijf ik ook onmogelijke dingen. Zowel maatschappelijke veranderingen die niet haalbaar zijn als ook op persoonlijk vlak. Zelf kan ik hooguit stréven naar veel van de uitgangspunten die ik uit gemak maar even mijn normen en waarden heb genoemd. We zijn met zijn allen een koers ingeslagen en terug naar de basis is uitgesloten. Er zal ook wel een heleboel goeds zijn en we kennen -zeker hier in Nederland- veel zegeningen. Maar soms vind ik dat we erg zijn doorgeschoten en dan zou ik net zoals wijlen Pim Fortuin willen dat sommige zaken zómaar even anders konden . Vandaar deze bijdrage. Net even anders!
